29 Aralık 2025
Mustafa Kemal Atatürk: “Uyuyan milletler ya ölür ya köle olarak uyanır” veciz ifadesinden hareketle, acaba uyutulan milletler nasıl ve ne zaman uyanacak? Demekten insan kendini alamıyor.
Tarihi kronolojik olarak dikkatlice incelediğinizde Kafkaslar ve Anadolu Bölgesinde Ermeni meselesinin hangi boyutlarda geliştiğini, Ermenilere, size Ermenistan devletini kurduracağız diye nasıl kullanıldıklarını bütün açıklığı ile görürsünüz. Kullanışlı Ermenilerin, söz konusu dönemde “SOYKIRIMINA” uğradıkları iddialarında en çok şikâyetçi oldukları kesimin kimler olduğunu biliyor musunuz? Sizi yormadan söyleyeyim; Kürtler ve Çerkezler dir. Emperyal güçlerin kullandığı Ermeniler, her yaptıkları isyan hareketinin sonunda Kürt ve Çerkezlerden şikâyetçi olmuşlardır. Buradaki asıl gizli amaçları, akıllarınca devlet kurma hedeflerine yönelik Türk ve Kürt nüfusun azaltılmasıdır. Bunu başaramadıkları için feveran ederek “SOYKIRIMINA” uğradıklarını iddia etmektedirler. İşin garip tarafı ise dün düşman ilan ettikleri Kürtlerle şimdi kucak kucağa olmalarıdır.
Yıllardır “SOYKIRIMI” iftirasından vazgeçmeyen Ermenistan’la NORMALLEŞEKCEKMİŞİZ… Kapalı olan sınırımızı AÇACAKMIŞIZ… Yetmezmiş gibi Mart 2026 da THY larıyla Erivan’a seferlere BAŞLAYACAKMIŞIZ… "EŞGÜDÜM HALİNDE ÇALIŞIYORMUŞUZ"! Hem de; AB, ABD, AVRUPA KONSEYİ, AVRUPA KOMİSYONU, BAE, ÇİN, ÇEKYA, DUBAİ, FRANSA, GKRY, HİNDİSTAN, İNGİLTERE, İSPANYA, İSRAİL, KAZAKİSTAN, KOSOVA, LÜBNAN, MISIR, NATO, NORVEÇ, ÖZBEKİSTAN, POLONYA, ÜRDÜN ve YUNANİSTAN'A RAĞMEN...
Barışı, kardeşliği kim istemez ki. Ancak, 29.743 Km2 ve 2024 resmi açıklamalarına göre 3.034.000 nüfusu sahip bir ülke bakın nasıl silahlanıyor. Bakın, AB ve NATO ile hangi ilişkilere giriyor. Ve biz nasıl uyutuluyoruz? Buyurun son altı ayın özet bilgileri…
İran Savunma Bakanı Aziz Nasirzadeh, iki komşu devletin ilk ortak askeri tatbikatından bir ay sonra Erivan'a yaptığı resmi ziyaret sırasında Ermeni mevkidaşı Suren Papikian ile bir araya geldi. Ermenistan Savunma Bakanlığı, ikili ilişkileri ve bölgesel güvenliği görüştüklerini söyledi. Yapılan açıklamada, "Bakanlar, iki ülke arasında savunma alanındaki iş birliğinin seviyesini memnuniyetle karşıladılar" denildi. (Mayıs 2025)
ABD Savunma Bakanlığı'nın Savunma İstihbarat Ajansı (DIA), Ermenistan da dâhil olmak üzere Güney Kafkasya bölgesindeki gelişmelerin bir değerlendirmesini içeren 2025 Dünya Tehdit Değerlendirmesi raporunu yayınladı. (Mayıs 2025)
Fransa, Ermenistan ile bağlarını derinleştirmeye ve Stratejik Ortaklık Anlaşması ile bu bağları güçlendirmeye hazır. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Erivan ziyaretinde yaptığı açıklamada, Fransa ve Ermenistan'ın resmi bir stratejik ortaklık anlaşmasıyla yakın ilişkilerini sağlamlaştırmayı planladığını duyurdu. (Mayıs 2025)
Hindistan Ulusal Savunma Koleji'nden Tümgeneral Samart Nagar liderliğindeki bir heyet Ermenistan'ı ziyaret ediyor. Heyet, Ermenistan Savunma Bakan Yardımcısı, Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı, Korgeneral Edward Asryan tarafından kabul edildi. Asryan, kolej heyetine Ermenistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri'ndeki devam eden reformlar hakkında bilgi verdi. Toplantıda bölgesel ve uluslararası güvenlikle ilgili konular ele alındı. (Haziran 2025)
Ermenistan-Çin İlişkileri Yeni Bir Seviyeye Ulaşmaya Hazırlanıyor. Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan’ın, Çin'e yaptığı resmi ziyaret kapsamında Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi arasındaki görüşme Pekin'deki Hükümet Konukevi'nde gerçekleşti. Gündemde Ermenistan-Çin ikili ortaklığının geliştirilmesi ve önemli bölgesel meselelere odaklanan geniş bir yelpazede konu yer aldı. (Haziran 2025)
Hindistan, bölgesel gerginliklerin ortasında Ermenistan, GKRY ve Yunanistan ile Bağlarını Güçlendiriyor. İran-İsrail çatışması sırasında Ermenistan, Hindistan'ın İran'da mahsur kalan 110 vatandaşını tahliye etmesine yardımcı oldu ve onların Ermenistan'a geçip Erivan'dan evlerine dönmelerini sağladı. Bu eylem, Ermenistan'ı güvenilir bir ortak olarak öne çıkardı ve Hindistan-Ermenistan bağlarının gücünü gösterdi. Hindistan'ın bölgedeki varlığı, Başbakan Narendra Modi'nin GKRY'yi ziyaretiyle ivme kazandı; bu, yirmi yıldan uzun bir süredir bir Hint Başbakanının yaptığı ilk ziyaretti. “Ermenistan ve Yunanistan'ın yanı sıra GKRY, özellikle Ankara'nın Pakistan ile askeri olarak ittifak kurmasıyla Türkiye'nin saldırgan bölgesel duruşuna karşı stratejik bir eksen oluşturuyor. Türkiye'nin özellikle Ege Denizi'ndeki yayılmacılığı, Yunanistan ile gerginliği artırmaya devam ediyor. Ankara'nın son denizalanı iddiaları, uluslararası deniz hukukunun ihlal edildiğini öne sürerek Atina’nın tepkisini çekti. 2020'de, Türk donanmasının Yunan sularındaki faaliyetleriyle gerginlikler tırmandı ve bu da Fransa'nın Yunanistan'a askeri desteğini teşvik etti. GKRY ayrıca, 1974'ten beri kuzey topraklarını işgal eden Türkiye ile anlaşmazlık içinde kalmaya devam ediyor. Son zamanlarda, Kazakistan ve Özbekistan da dâhil olmak üzere Orta Asya ülkeleri, Kuzey Kıbrıs'ı ‘işgal edilmiş’ olarak kınayan BM kararını destekledi – bu destek Türkiye'nin söylemine bir darbe oldu. Ermenistan'ın Türkiye ile ilişkisi, özellikle Türkiye'nin Azerbaycan'ın 2023'teki Dağlık Karabağ saldırısına verdiği desteğin ardından gerginliğini koruyor ve bu durum Ermenilerin toplu olarak yerlerinden edilmesine ve 1915 SÖZDE soykırımında kök salan tarihi yaraların yeniden açılmasına yol açtı.” Buna karşılık, Hindistan kendini yapıcı bir bölgesel ortak olarak konumlandırıyor. Hindistan, GKRY ile savunma, ticaret, inovasyon alanlarındaki işbirliğini derinleştiriyor ve UPI tabanlı sınır ötesi işlemleri başlatabilecek teknik seviyeye ulaşıyor. Modi'nin ziyareti ayrıca yenilenebilir enerji, havacılık ve dijital ödemelerde üçlü bağları güçlendirmek için Hindistan-Yunanistan-GKRY İş ve Yatırım Konseyi'ni başlattı. Güçlü bir IMEC müttefiki olan Yunanistan, Hindistan'ın bölgesel çatışmalar konusundaki duruşunu destekledi ve şu anda 2 milyar dolar olan ikili ticaretin iki katına çıkarılmasını bekliyor. Savunma işbirliği, ortak tatbikatlar ve planlanan stratejik yatırımlarla büyüyor. Ermenistan, Hindistan'ı özellikle savunma alanında güvenilir bir müttefik olarak görüyor. Ermenistan, Swathi radarı, Pinaka roketleri ve Akash füzeleri de dahil olmak üzere Hindistan askeri teçhizatını almıştı. İkili ticaret 131 milyon dolar seviyesinde mütevazı kalmaya devam ediyor ancak ortaklıkların yenilenebilir enerji, yapay zeka ve altyapıya doğru genişlemesiyle büyümesi bekleniyor. Hindistan'ın Ermenistan, Yunanistan ve GKRY ile olan etkileşimi, uzun vadeli bölgesel ittifaklar kurarken Türk etkisine karşı koyarak Akdeniz'e stratejik dönüşünü öne çıkarıyor. (Haziran 2025)
İran’ın Ermenistan Büyükelçisi Mehdi Sobhani “Batı Azerbaycan, İran İslam Cumhuriyeti’nin eyaletlerinden biridir ve başka hiçbir bölgeyi ifade etmek için kullanılamaz” dedi. Büyükelçi Sobhani, Tahran’ın Ermenistan’ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden her türlü toprak iddiasını kategorik olarak reddettiği yönündeki İran’ın kesin tutumunu yeniden vurgulayarak “Kullanıldığı şekliyle ‘Batı Azerbaycan’ adı, İran İslam Cumhuriyeti’nin bir eyaletini ifade eder. (Haziran 2025)
Ermeni ve Ürdün Dışişleri Bakanları ikili ilişkileri ve bölgesel konuları görüştü. Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Ürdün Haşimi Krallığı Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanı Ayman El-Safadi ile telefon görüşmesi yaptı. Muhataplar ikili ilişkilerin gelişimini ele alarak gündemdeki mevcut girişimlere ve yaklaşan üst düzey temaslara değindiler. Ayrıca, iş bağlarını güçlendirme, halklar arası temasları teşvik etme ve turizmi canlandırma gibi karşılıklı ilgi alanlarındaki işbirliğini genişletme fırsatlarını ele aldılar. Ararat Mirzoyan ve Ayman El-Safadi, bölgesel güvenlik durumu ve ortaya çıkan insani zorluklar hakkında görüş alışverişinde bulundular. Ayrıca barışı tesis etme yolunda atılan adımları, bu yoldaki mevcut zorlukları ve bunların üstesinden gelmek için yapılan çabaları görüştüler. Bakanlar ayrıca çok taraflı platformlar içindeki iş birliğine ilişkin temel konularda da görüş alışverişinde bulundular. (Temmuz 2025)
ABD, Azerbaycan'ın doğu bölgelerini Nahçıvan'a bağlayan Ermenistan topraklarının bir kısmını 100 yıllığına kiralamayı önerdi. Bu açıklama, ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Thomas Barak tarafından Washington'da düzenlenen bir basın toplantısında yapıldı. Amerikalı diplomat, "Ermenistan ve Azerbaycan 32 kilometrelik bir yol üzerinde anlaşmazlık yaşıyor. On yıldır bu konuda tartışıyorlardı. Şimdi olan şu: ABD devreye giriyor ve 'Tamam, biz alıyoruz. 32 kilometrelik kısmı bize kiralayın, herkes faydalansın' diyor" dedi. Barak'ın açıklamaları, Trump yönetiminin koridoru tarafsız bir garantör olarak da hizmet verecek bir Amerikan ticari şirketi aracılığıyla işletmeyi önerdiğine dair ilk resmi teyidi işaret ediyor. (Temmuz 2025)
Brüksel'de Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile üçlü bir görüşme gerçekleştiren Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, toplantının ardından yayınlanan ortak basın açıklamasında, Ermenistan'ın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve demokratik reform gündemine desteklerini yinelediler. Avrupa Birliği, Ermenistan'ın Güney Kafkasya'da istikrarı sağlama çabalarına, özellikle Azerbaycan ile barış görüşmelerine devam eden katılımına ve Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesi yönündeki adımlarına büyük değer veriyor. AB, bölgesel bağlantıyı ve uzlaşıyı güçlendirmeyi amaçlayan Ermenistan'ın "Barış Kavşağı" girişimine desteğini yineledi. Ursula von der Leyen, bir önceki yıl yaptığı açıklamayı hatırlatarak, AB ve Ermenistan'ın omuz omuza durduğunu vurguladı. AB-Ermenistan ilişkilerinin artık her zamankinden daha yakın olduğunu, oldukça iddialı bir ortaklık gündemi ve Ermenistan'a 270 milyon avroluk bir destek yapılacak bir gelişim ve büyüme planının bulunduğunu sözlerine ekledi. Von der Leyen, bunun AB'nin Ermenistan'a olan derin bağlılığını gösterdiğini belirtti. Von der Leyen ayrıca Ermenistan'ın Avrupa'nın geleceğindeki rolüne olan güvenini dile getirdi: "Güzel ülkenizin Avrupa'nın geleceğinde rol oynayabileceğini ve oynaması gerektiğini biliyoruz. Azerbaycan ile hazırlanan barış anlaşması taslağı, on yıllardır süren düşmanlığa son verebilecek önemli bir anı işaret ediyor ve umarım en kısa sürede imzalanır. AB, bu yolda sizi desteklemeye devam edecektir." dedi. (Temmuz 2025)
Ermenistan ve Polonya savunma alanında iş birliğini görüştü. Ermenistan Savunma Bakan Yardımcısı Karen Brutyan, Varşova'da Polonya Milli Savunma Bakanı Pawel Bejda ile bir araya geldi. Görüşmede, Ermenistan-Polonya savunma sektöründeki iş birliğinin ana yönleri ve bunların gelişme olasılıkları ele alındı. (Temmuz 2025)
Ermenistan Savunma Bakanı, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun 98. kuruluş yıldönümü dolayısıyla Çin'i tebrik etti. Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun kuruluşunun 98. yıldönümü vesilesiyle Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Savunma Bakanı Amiral Dong Jun'a tebriklerini iletti. Bakan Papikyan, X'te yaptığı paylaşımda, "Ermenistan ve Çin arasında savunma alanında kurulan ortaklık ruhunun, iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet etmeye devam edeceğinden eminim" dedi. (Ağustos 2025)
İspanya'nın Alboraya şehri, “SÖZDE” Ermeni soykırımını resmen tanıdı. Alboraya, 1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından işlenen “SÖZDE” vahşeti insanlığa karşı suç olarak kabul eden belediyelerin giderek artan listesine katılarak, İspanya'da “SÖZDE” Ermeni soykırımını resmen tanıyan 43. şehir oldu. (Ağustos 2025)
Yunanistan lideri Miçotakis küstah açıklamalarına devam ediyor: 'Türkiye, SAFE programından yararlanamayacak'. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Yunan basınına verdiği röportajda Türkiye'yi hedef alan açıklamalarda bulundu. Yunanistan'ın hava gücünü geliştirdiğini vurgulayan Miçotakis, "Silahlı Kuvvetleri güçlendirmeye devam edeceğiz. Önümüzdeki bir yıl içinde 3 ultra modern fırkateyne sahip olacağız" ifadelerini kullandı. Proto Thema'ya konuşan Miçotakis, Türkiye'nin İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerin desteğiyle SAFE'e katılma olasılığın değerlendirerek, "Önemli olan komşularımızın ne yaptığı değil, bizim ne yaptığımızdır. (Ağustos 2025)
Ermenistan, ABD ve Azerbaycan ortak bir bildiri imzaladı. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası (TRIPP) adıyla ortak bir bildiri imzaladı. (Ağustos 2025)
Ermenistan Kosova'ya yeni barış gücü birliği gönderiyor. ABD Büyükelçiliği, Kıdemli Savunma Yetkilisi ve Savunma Ataşesi Albay Crowe'un, NATO'nun Kosova Gücü (KFOR) misyonunu desteklemek üzere Kosova'ya konuşlandırılan Ermeni Barış Gücü Tugayı'nın bir birliğine veda ettiğini açıkladı. Ermenistan, 2004 yılından bu yana KFOR'a istikrarlı bir şekilde asker göndererek bölgedeki barış ve istikrara olan bağlılığını göstermektedir. Ermenistan, birçok NATO ve AB üye ülkesini geride bırakarak KFOR'a en büyük NATO dışı katkı sağlayan ülkelerden biri olmaya devam etmektedir. Bu sürekli özveri, Ermenistan'ın bölgesel güvenlik operasyonlarında güvenilir bir ortak olarak rolünü ve Müttefik güçlerle birlikte çalışma isteğini vurgulamaktadır. ABD Büyükelçiliği, koalisyonları güçlendirme ve Kafkasya bölgesinde Ermenistan ile güçlü bir güvenlik ortaklığı geliştirme ortak hedefleriyle örtüşen Ermenistan'ın KFOR'a katkılarını desteklemekten gurur duyduğunu belirtti. (Ağustos 2025)
Ermenistan ve Birleşik Krallık, ilişkilerini stratejik ortaklığa yükseltiyor. Ermenistan Cumhuriyeti ve Birleşik Krallık, Erivan'da düzenlenen Ermenistan-Birleşik Krallık Stratejik Diyaloğunun ikinci turunun ardından ikili ilişkilerini Stratejik Ortaklık düzeyine yükseltmeyi kabul etti. Diyalog toplantısına, Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan ve Birleşik Krallık'ın Avrupa, Kuzey Amerika ve Denizaşırı Topraklar Devlet Bakanı Stephen Doughty tarafından eş başkanlık edildi. 2023'te Londra'da gerçekleştirilen ilk diyaloğun üzerine inşa edilen süreçte iki taraf, kaydedilen ilerlemeyi gözden geçirdi ve siyasi, ekonomik ve kültürel bağları güçlendirmek için ileriye dönük bir gündem belirledi. (Ağustos 2025)
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, basın toplantısında yaptığı açıklamada, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun “SÖZDE” Ermeni soykırımının tanınmasına ilişkin açıklamalarının "Ermenistan Cumhuriyeti, Ermenistan halkı veya Ermeni ulusunun çıkarlarıyla hiçbir ilgisi olmadığını" belirtti. Paşinyan, "Bu konuyla ilgilenirken bu durumla yüzleşmemiz gerektiği açıktır" dedi. "Kendimize şu soruyu sormalıyız: Ermeni soykırımının tanınması veya tanınmamasının, gerçekliğimizle, devletimizin çıkarlarıyla veya halkımızın çıkarlarıyla hiçbir ilgisi olmayan, başkalarının elinde jeopolitik pazarlık kozu haline gelmesini mi istiyoruz? “SÖZDE” soykırımın bir röportajda tesadüfen veya kafa karışıklığı sonucu gelişigüzel dile getirilen bir şey olmasını mı istiyoruz? Şehitlerimizi böyle bir duruma sokmak istemiyorum. Tekrar ediyorum, devletimizin çıkarlarına odaklanmalıyız." Paşinyan şunları ekledi: "Pek çok ülke “SÖZDE” Ermeni soykırımını tanıdı. Düşünelim ve bir envanter çıkaralım: Ermeni halkı veya Ermenistan Cumhuriyeti bundan gerçekte ne kazandı? Bu tanımalardan ne elde ettik? Başka bir deyişle, amacımız başkalarının şehitlerimizi jeopolitik pazarlıklarda pazarlık kozu olarak kullanmasına izin vermek mi?" (Ağustos 2025)
Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri, Paris'te Fransız mevkidaşıyla görüştü. Paris'e yaptığı çalışma ziyareti sırasında Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Armen Grigoryan, Fransa Başbakanı'na bağlı Savunma ve Ulusal Güvenlik Genel Sekreteri Nicolas Roche ile bir araya geldi. Taraflar, özellikle güvenlik iş birliği olmak üzere Ermenistan-Fransa ilişkilerinin ikili gündemini ele aldı. Ayrıca, siber güvenlik ve bilgi ortamındaki dezenformasyonla ilgili zorlukların üstesinden gelme alanlarında iş birliği konuları da ele alındı. (Eylül 2025)
Ermenistan Savunma Bakan Yardımcısı Hraçya Sarkisyan: “Bütçemizi Azerbaycan'ın askeri bütçesine ulaşacak kadar artırmayacağız.” Sarkisyan gazetecilere verdiği demeçte, "Gelecek yıl da bu yıl yaptığımız işlerin aynısını yapmaya devam edeceğiz. Orta vadeli programlarda onaylayıp planladıklarımızı uyguluyoruz; aynı harcamaları yapacağız," dedi. (Eylül 2025)
Ermenistan Dışişleri Bakanı, NATO Büyükelçileriyle görüştü. Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, NATO üye ülkelerinin daimi temsilcilerinden oluşan bir heyetle bir araya geldi. Görüşmede Bakan Mirzoyan, Ermenistan'ın NATO ve üye ülkeleriyle ortaklığını geliştirme yaklaşımını ve bu doğrultuda yürütülen ortak çalışmaları özetledi. (Eylül 2025)
Ermenistan ve İran, petrol ticaretinin genişletilmesi ve gaz tedarik altyapısının geliştirilmesi konularını görüştü. Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, İran İslam Cumhuriyeti Petrol Bakan Yardımcısı Muhammed Sadık Azimifar ile bir araya geldi. (Eylül 2025)
BM Genel Kurulu'nun 80. oturumu kapsamında Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile bir araya geldi. Taraflar, Ermenistan-AB ortaklığının karşılıklı çıkarların tüm alanlarını kapsayacak şekilde dinamik bir şekilde geliştiğini memnuniyetle dile getirdiler. (Eylül 2025)
Ermenistan ve Fransa iki ülke arasında savunma alanında iş birliğini görüşüyor. Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, Fransa’nın Ermenistan Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Olivier Decottignies'i kabul etti. Görüşmede taraflar, Ermenistan-Fransa savunma ve iş birliğinin yanı sıra bölgesel ve uluslararası güvenlik konularını ele aldı. (Ekim 2025)
Avrupa Konseyi ve Avrupa Komisyonu Başkanları, AB'nin Ermenistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği sürekli desteğin yanı sıra demokratik ve ekonomik reformların gündemini de görüştüler. Başbakan Paşinyan, verilen destekten dolayı teşekkür ederek, AB ile ortaklığın derinleştirilmesinin önemini vurguladı. (Ekim 2025)
Ermenistan ve Çekya savunma sektöründe iş birliğini ele aldı. Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, Çek Cumhuriyeti'nin Ermenistan Büyükelçisi Petr Piruncik ile Askeri ve Hava Ataşesi Yarbay Jiri Mracek'i kabul etti. Ermenistan Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Savunma Bakanı Yarbay Mracek'i Ermenistan'daki görevinden dolayı tebrik ederek görevinde başarılar diledi. Görüşmede taraflar, Ermenistan-Çek savunma iş birliğinin yanı sıra bölgesel ve uluslararası güvenlikle ilgili çeşitli konuları ele aldı. (Ekim 2025)
Rum Tarafı ABD-İsrail’in İleri Karakoluna Dönüştü. KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) savunma bütçesinde son yıllarda kaydedilen önemli artışı gündeme getirerek, Rum kesiminin 2020-2025 yılları arasında silahlanma için 3,5 milyar dolardan fazla bir kaynak ayırdığını belirtti. Tatar, bu durumun Ada'nın yeniden bir çatışma sahasına dönüşmesine yol açabileceği uyarısında bulundu. Tatar, GKRY'nin silahlanma faaliyetleri hakkında, "GKRY adeta bir silah deposuna dönüşmüş durumda" ifadesini kullandı. (Ekim 2025)
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi NATO'ya üyelik için hazırlık yapıyor. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis, NATO ile çeşitli konularda temas halinde olduklarını belirterek gelecekte üyelik başvurusunda bulunacaklarını kaydetti. GKRY'nin NATO üyeliği istediğini aktaran Hristodulidis, üyelik konusunda "hayır" cevabı almamak için uygun zamanı beklediklerini bildirdi. (Ekim 2025)
Ermeni ve ABD'li Yetkililer Savunma İş Birliği Konusunda Görüştü. Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, ABD Savunma Politikalarından Sorumlu Bakan Yardımcısı Elbridge Colby ile Pentagon'da bir araya geldi. Ermenistan'ın ABD Büyükelçisi Narek Mkrtchyan da toplantıya katıldı. Görüşmede, Ermenistan-ABD savunma iş birliğinin mevcut durumu ve uzun vadeli kurumsal girişimlerin geliştirilmesi ele alındı. Her iki taraf da savunma alanındaki ortaklıklarını derinleştirme kararlılıklarını yineleyerek, ABD'nin bölgede kalıcı istikrar ve güvenliği sağlamadaki önemli rolünü vurguladı. Muhataplar ayrıca askeri eğitim ve savunma reformu alanındaki ortak girişimlerle ilgili çeşitli konuları da ele aldılar. (Ekim 2025)
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan 11 gün önce parlamentoda, Ermenilerin, Türklere ve Azerbaycanlılara yönelik tutumuna değinerek yaptığı "KGB ajanlarının oluşturduğu düşünme biçiminden kurtulmalıyız" açıklamasına Moskova’dan cevap geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova dün yaptığı açıklamada, Ermeniler arasındaki bu düşünce tarzının Ruslardan kaynaklanmadığını belirterek, sözde soykırım iddiasına işaret etti. Zaharova, "KGB 1954 yılında kuruldu. Ermenilerin soykırımı ise Osmanlı Devleti’nde 1915 yılında başladı, yani KGB'nin kurulmasından yaklaşık 40 yıl önce"" ifadelerini kullandı.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 11 gün önce parlamentoda yaptığı konuşmada, Ermenilerin, Türklere ve Azerbaycanlılara yönelik tutumunun KGB tarafından şekillendiğini belirtmişti. Ermenistan'ın Türkiye ve Azerbaycan ile sürdürdüğü barış süreci ve halklar arasındaki tutuma değinen Nikol Paşinyan, "Bizim en büyük problemimiz şu ki, bizim sadece tek bir penceremiz var ve dünyaya o pencereden bakıyoruz. Ama biz ve o pencere, şeffaflık sorunu yaşıyoruz. Biz 'Türk, Türk olarak kalır' diyoruz ya, işte aynı atasözü orada da var; onlar da 'Ermeni, Ermeni olarak kalır' diyorlar" demişti.
Ermenistan Başbakanı Paşinyan, söz konusu durumun kökünün Sovyetler Birliği'ne dayandığını belirtmiş ve "Bakın, biz KGB ajanlarının bizim için oluşturduğu düşünme biçiminden kurtulmalıyız. Ben, Ermenistan Başbakanı olarak, halkımızın tarihinden, tarihi Ermenistan'dan ve halkımızın bize verdiği derslerden ilham alıyorum. Politikalarımız için başka bir kaynak yok. Vatanseverlikten bahsedenlerin kaynağı ise Brejnev ve Stalin'dir" değerlendirmesinde bulundu. (Ekim 2025)
Ermenistan Büyükelçisi ile Yunanistan Başbakan Yardımcısı barış çabaları ve ikili işbirliğini görüştü. Ermenistan'ın Yunanistan Büyükelçisi Tigran Mkrtchyan, bölgesel barış girişimlerini ve iki ülke arasında gelişen ortaklığı görüşmek üzere Yunanistan Başbakan Yardımcısı ve Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis ile bir araya geldi. (Ekim 2025)
Doğu Akdeniz’de Türkiye karşıtı planlar ilerletiliyor. ABD-İsrail baskısı altındaki Lübnan'da Güney Kıbrıs'la deniz sınırı anlaşmasına onay: 'Egemenlikten büyük ödün'. Lübnan'da Bakanlar Kurulu, 7 yıldır beklemede olan GKRY yönetimi ile deniz yetki alanlarını sınırlandırma ön anlaşmasını Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın da katıldığı toplantıda onayladı. (Ekim 2025)
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ermenistan ile Türkiye arasında diplomatik ilişkilerin kurulması ve sınırların açılmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığına, bunun 'sadece bir zaman meselesi' olduğuna inandığını dile getirdi. (Ekim 2025)
6 Ekim’de Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, Fransa’nın Ermenistan Büyükelçisi’ni kabul etti. Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, görüşmede Ermenistan-Fransa savunma işbirliği ile bölgesel ve uluslararası güvenliğe ilişkin konular ele alındı. (Ekim 2025)
Ermenistan Büyükelçisi ve Yunan Milletvekili, parlamentolar arası iş birliğini artırma yollarını görüştü. Ermenistan'ın Yunanistan Büyükelçisi Tigran Mkrtchyan, Yeni Demokrasi Partisi üyesi ve Yunanistan Parlamentosu'ndaki Yunanistan-Ermenistan Parlamento Dostluk Grubu temsilcisi Mikalis Livanos ile bir araya geldi. (Kasım 2025)
Ermenistan Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) yapılan çalışma ziyareti çerçevesinde, Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan 17 Kasım’da BAE Başbakan Yardımcısı, Savunma Bakanı, Dubai Veliaht Prensi, Şeyh Ekselansları Hamdan bin Muhammed bin Raşid Al Maktum ile bir araya geldi. BAE’deki Ermenistan Büyükelçisi Karen Grigoryan’ın da katıldığı görüşmede Taraflar, Ermenistan-BAE savunma işbirliği imkânlarına ilişkin bir dizi konuyu ele aldılar. (Kasım 2025)
Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, 2026 yılı bütçesinde savunma harcamalarının azalmasına ilişkin soruya yanıt verirken, bunun doğal bir süreç olduğunu belirtti. Bakan, 2018–2026 yılları arasında savunma bütçesinin gelişimini de hatırlattı:2026 yılı için savunma harcamalarının 567.513 milyar dram olarak planlandığı açıklandı. (Kasım 2025)
Fransa Savunma Bakanlığı'nın parlamentoya sunduğu rapora göre, Ermenistan 2023-2024 yılları arasında Fransa ile 274 milyon avronun üzerinde savunma sözleşmesi imzaladı. Bakanlık, belgede, savunma iş birliğini çeşitlendirme çabalarının bir parçası olarak, Ermenistan'ın kabiliyetlerini artırmak ve halkının güvenliğini sağlamak için Fransa'nın desteğini almaya karar verdiğini belirtti. Raporda, "Yeni teçhizatın ihracatı, tatbikatların yürütülmesi ve operasyonel faaliyetlerin tamamı tamamen savunma amaçlıdır. 2023 yılında Erivan'da Fransız Savunma Misyonu'nun kurulması, iş birliğini güçlendirmenin en iyi yollarını belirlemek için Ermeni ortaklarla yakın bağlar kurmayı mümkün kılmıştır" ifadeleri yer aldı. (Kasım 2025)
“ABD, İsrail, Yunanistan ve GKRY'nin Kıbrıs üzerinde son derece tehlikeli niyetleri olduğu ve özellikle ABD ve İsrail'in adayı İsrail toprağı haline getirme çabası içinde oldukları açıkça görülmektedir. Fanatik Türk düşmanı Michael Rubin'in kullandığı “KKTC'nin Beşparmak Dağlarına çizdiği bayrağın üzerindeki iki kırmızı şeridin rengini maviye çevirmek çok kolay" sözü ABD ve İsrail'in bakış açısını tam olarak yansıtmaktadır.
ABD derin devletinin yayın organlarından Washington Examiner, Trump’tan Ada’dan Türk askerinin çıkması karşılığında sıra dışı teşviklerin sunulacağı bir ‘Kıbrıs Planı’ ortaya koymasını istedi. ABD’nin Batı Asya’yı yeniden şekillendirme projesinde oklar yeniden Kıbrıs’a döndü. ABD derin devletinin yayın organları, Trump’a Kıbrıs’ta bir sözde “barış planı” ortaya koyması için baskı yapmaya başladı. Geçen hafta Washington Examiner’da çıkan bir makale, bu baskıyı gösteren somut ifadeleri içeriyor. Ani Chkhikvadze tarafından kaleme alınan analizde, Türkiye’nin 1974’te Kıbrıs’ı işgal ettiği, sonraki yıllarda Ada’yı birleştirme çabalarının sonuçsuz kaldığı ve BM görüşmelerinin iki millet arasındaki ayrılığı artırdığı belirtiliyor. Analiz, şu önerilerle sona eriyor: “Trump, Türk askerlerinin geri çekilmesi ve Ada için yeniden canlanan güç paylaşımı planı karşılığında, Avrupa’nın desteğiyle savunma işbirliğinin artırılması, ticaret veya enerji anlaşmaları gibi BM’nin asla sunamadığı şeyleri Ankara’ya sunabilir. On yıllardır Kıbrıs, diplomatların mezarlığı, bir çözümün her zaman yakın göründüğü ama asla ulaşılamayan güvenli bir çatışma alanı olmuştur. Trump Yönetimi bu konuda harekete geçmeye karar verirse, bu çıkmazı nadir görülen bir dış politika başarısına dönüştürebilir ve Avrupa’nın en uzun süren bölünmelerinden birinin sona ermesine ivme kazandırabilir.”
Pentagon’un elemanlarından Michael Rubin, iki gün önce dikkat çeken bir Kıbrıs yazısı kaleme aldı. Türkiye’nin Gazze’ye asker göndermesinin büyük bir tehdit yaratacağını ileri süren Rubin, “daha iyi bir fikir” diyerek şunu önerdi: “Erdoğan, Türk güçlerini Gazze’ye sokmaya çalışarak, devletlerin kendi komşularında barışı koruma konusundaki geleneksel yasağı kaldırdı. Bu, Trump’a yaratıcı yeni barış gücü konuşlandırmalarını teşvik ederek bölgesel barışı sağlama konusunda yeni fırsatlar sunuyor. Örneğin, İsrail’in Kıbrıs’ta Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün yerini almasını önerebilir. İsrail ve Kıbrıs demokrasi, ekonomi ve güvenlik ortaklarıdır. Orduları birbirleriyle uyumludur. BM, Kıbrıs’ta görev yapmak üzere İngiliz, Arjantinli ve Slovak askerleri ile İrlandalı ve Çinli polisleri işe alırken, İsrailliler daha etkili, ekonomik ve hoş karşılanacaktır. Washington’un eski barış gücü ve sınır gücü operasyonlarında değişiklik yapması gereken tek ülke Kıbrıs değildir. Ermenistan artık kesin olarak bir Batı ülkesidir, ancak hala bir Rus askeri üssüne ve sınır gücüne ev sahipliği yapmaktadır. Bu, NATO üyesi Türkiye ile sınırının potansiyel bir jeopolitik çatışma noktası olduğu Soğuk Savaş günlerinin mirasıdır. Bugün, Ruslar artık hoş karşılanmıyorlar, ancak Ermeniler Türkiye’ye karşı temkinli davranıyorlar. Ermenistan gibi Ortodoks Hıristiyanlığı ve Batı yanlısı bir bakış açısını benimseyen Yunanistan, Türkiye-Ermenistan sınırında barışı koruma ve izleme rolünü devralacak doğal bir katkı sağlayıcı ülke olacaktır. “Kıbrıs’ın başkenti Lefkoşa’nın üzerinde yükselen Beşparmak Dağlarında, Türk askerleri Türkiye’nin işgalini kutlamak için uzaydan görülebilen 1.400 fit uzunluğunda bir bayrak çizdiler. Neyse ki, Türk bölgesinin bayrağı, İsrail’inki gibi beyaz zemin üzerine iki yatay şeritli… Bayrağı İsrail bayrağına dönüştürmek ve yeni barış gücü ve gözlem üssünü işaretlemek için birkaç bin galon mavi boya yeterli olacaktır. Trump, Kıbrıs’ta yarım asırdan fazla süren çıkmazı aşarsa Nobel Ödülü’nü kazanma şansını artırabilir, ayrıca ailesi de mavi boyaya ve Ermenistan sınırına Yunan bayraklarına yatırım yaparak büyük bir kâr elde edebilir. Bu, Kıbrıs ve Ermenistan için kazan-kazan durumu olur.” (Kasım 2025)
Ermenistan Yüksek Teknoloji Sanayi Bakanı Mkhitar Hayrapetyan liderliğindeki bir heyet, Fransa'nın Grenoble kentinde, mikroelektronik ve nanoteknoloji alanlarında Fransa'nın önde gelen araştırma ve inovasyon kuruluşlarından CEA-Leti ve Minalogic temsilcileriyle görüşmelerde bulundu. Görüşmelerde Bakan Hayrapetyan ve heyet üyeleri, Ermenistan'ın teknolojik ekosistemini tanıtarak temel yönlerini, yapısal bileşenlerini ve büyüme potansiyelini vurguladılar. Taraflar, karşılıklı ilgi alanları hakkında görüş alışverişinde bulundular ve yarı iletken araştırmaları, elektronik ve inovasyon odaklı üretim alanlarında iş birliği olanaklarını ele aldılar. (Kasım 2025)
Ermenistan ve Hindistan milyarlarca dolarlık savunma anlaşması imzalamaya hazırlanıyor. Hindistan ve Ermenistan 3,5 ila 4 milyar dolar değerinde milyarlarca dolarlık bir savunma anlaşması imzalamaya yaklaşıyor. Anlaşma, Ermenistan'ın hava savunma, füze sistemleri ve topçu kabiliyetlerinin modernizasyonuna odaklanarak savunma sanayisinde iş birliğini öngörüyor. Hint tarafının, Ermenistan'a yeni nesil Akash-NG karadan havaya füze sistemlerinin satışını düşündüğü bildiriliyor. Bu model daha uzun menzile sahip ve Ermenistan'ın hava savunma ağında ilk savunma hattı olabilir. Ermenistan daha önce Akash sisteminin kısa menzilli versiyonlarını satın almıştı. Ayrıca, görüşmelerde BrahMos füzelerinin Ermenistan'da ortak üretimi ve yeni bir parti Pinaka çoklu roketatar sisteminin teslimatı da yer alıyor. Bu tür teslimatların ilki 2023 yılında gerçekleşti. Hindistan'ın 2022'den bu yana, tanksavar sistemleri, obüsler ve insansız hava aracı savunma teknolojileri tedarik ederek Ermenistan'ın başlıca savunma sanayi ortağı haline geldiği unutulmamalıdır. Erivan, askeri harcamaları azaltma planlarını yakın zamanda açıklamış olsa da, devam eden müzakereler Hindistan ile savunma iş birliğinin en önemli stratejik öncelik olmaya devam ettiğini göstermektedir. (Kasım 2025)
Ermenistan'ın Yunanistan Büyükelçisi, Atina Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı ile ekonomik bağları genişletme olasılıklarını görüştü. Ermenistan'ın Yunanistan Büyükelçisi Tigran Mkrtchyan, ikili ekonomik ve ticari iş birliğini güçlendirme fırsatlarını değerlendirmek üzere Atina Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Giannis Bratakos ile bir araya geldi. Taraflar, karşılıklı çıkarlara dayalı sektörlerde ortaklıkları genişletme olasılıklarını ele alarak, Ermenistan ve Yunanistan'ın siyasi, savunma, kültür, eğitim ve diğer birçok alanda mükemmel ilişkilere sahip olduğunu belirtti. Her ikisi de bu olumlu dinamiğin daha derin bir ekonomik etkileşim için sağlam bir temel oluşturduğunu vurguladı. (Kasım 2025)
Washington Zirvesi'nin 100. günü öncesinde Ermenistan ve ABD, anlaşmaların uygulanmasında oldukça ilerleme kaydetti. Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Alison Hooker ile bir araya geldi. Taraflar, Ermenistan-ABD stratejik ortaklığının gelişimini ele aldı ve enerji, altyapı, yapay zeka ve yatırım teşviki de dâhil olmak üzere karşılıklı olarak önemli alanlarda iş birliğini derinleştirmeye hazır olduklarını yineledi. Mirzoyan, "İkili gündemi genişletmeyi, stratejik ortaklığımızı yeni içerik ve somut girişimlerle zenginleştirmeyi ve ABD'nin tesis edilen barışı güçlendirme konusundaki sürekli çabalarını hedefleyen dinamik siyasi diyaloğu memnuniyetle karşılıyorum" dedi. (Kasım 2025)
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın düzenlediği basın toplantısında Azerbaycan'ın "Zangezur koridoru" ifadesini kullanmaya devam etmesiyle ilgili bir soruya yanıt olarak “Washington Deklarasyonu sonucunda Ermenistan, "Barış Kavşağı" ve "Trump Rotası"na sahip oldu ve Ermenistan için başka hiçbir ifade geçerli değil” sözleriyle güvence verdi. Paşinyan'a göre, Ermenistan'dan geçecek rotanın veya başka herhangi bir şeyin adı yalnızca Ermenistan tarafından belirlenebilir. Ermenistan Başbakanı, "Biz [yani Ermenistan], Ermenistan topraklarında duyurduğumuz isimler dışında başka hiçbir isimle iletişim kurulmadığını belirttik" diye ekledi. (Kasım 2025)
Ermenistan ve Mısır ikili savunma iş birliğini görüştü. Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, Mısır Arap Cumhuriyeti'nin Ermenistan’a yeni atanan Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Amal Afifi'yi kabul etti. Bakan Papikyan, Büyükelçiyi yeni görevinden dolayı tebrik ederek başarılar diledi. Görüşmede, Ermenistan ve Mısır arasında savunma sektöründe iş birliğinin olanakları ele alındı. Taraflar ayrıca çeşitli bölgesel ve uluslararası güvenlik konularında görüş alışverişinde bulundu. (Kasım 2025)
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ermenistan ile Çin arasında imzalanan stratejik ortaklık anlaşmasının, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir aşamaya işaret ettiğini söyledi. Ortaklık anlaşması, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Ermenistan Başbakanı'nın 31 Ağustos'ta Çin'in liman kenti Tianjin'de düzenlenen 2025 Shanghai İşbirliği Örgütü Zirvesi öncesinde gerçekleştirdikleri toplantıda duyurulmuştu. (Kasım 2025)
EOKA hortladı. Rumlar tam bir histeri krizi yaşıyor. Bir yandan papazlarına kadar silahlanan Rum halkı, bir yandan da terör örgütü EOKA’nın hayaletini diriltiyor. Yunanistan’a bağlanma hayalleri satılırken, piyasaya Grivas’ın videoları sürülüyor. Bunlara övgü düzen ise bizzat Rum Cumhurbaşkanı Hristodulidis. Türkleri Kıbrıs’tan kovarak Ada’yı Yunanistan’a bağlamak amacıyla uzun yıllar büyük katliamlara imza atan terör örgütü EOKA, şimdilerde Rumlar arasında yeniden popüler olmaya başladı. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis’in EOKA Müzesi açması ve örgüte yönelik kahramanlık övgüleri, Rumlarda EOKA propagandasının ateşleyicisi oldu.
Son birkaç günde çok sayıda Rum-Yunan sosyal medya kullanıcısı, yapay zekâyı kullanarak EOKA görselleri yaymaya başladı. Örgütün elebaşı Yeoryos Grivas’ın merkezde yer aldığı görsellerde, “Önce Girne, sonra İstanbul” şeklinde mesajlar verildi. Bir yapay zeka videosunda İstanbul’un işgal edildiği, bir diğerinde ise şehrin bombalandığı görülüyor. Rum basını da söz konusu paylaşımları haberleştirdi. Ada’nın önde gelen medya kuruluşlarından Sigmalive, “General Grivas, yapay zeka ile yeniden canlanıyor” başlıklı haberinde şu ifadelere yer verdi: “Yapay zekâ ve yeni teknolojilerin sosyal medyada kullanılmasıyla, Kıbrıs tarihinin çeşitli yönleri yeniden canlanmaya ve eski kahramanların yer aldığı gelecek senaryoları yaratılmaya başlandı. Bazı X ve TikTok hesapları, Yeorgos Grivas Digenis'in Kıbrıs'taki faaliyetlerini konu alıyor. Bir hesap, Grivas'ı fütüristik bir şekilde İstanbul'u geri alma senaryosuyla insanımsı bir robot olarak sunuyor. Başka bir videoda ise General Grivas, General Kolokotronis ile birlikte İstanbul'daki Ayasofya Kilisesi'nde Bizans ilahisi söylerken gösteriliyor. TikTok'ta bir başka hesap, Grivas’ın Yunanistan ile birleşme mücadelesini çizgi film şeklinde sunuyor.” Kıbrıs’taki propagandayı tetikleyen ise Rum Lider Hristodulidis’in EOKA övgüleri oldu.
Hristodulidis, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’la görüşmesinden hemen önce EOKA’nın 1955-1959 dönemine ait faaliyetlerinin sergilendiği sözde “Özgürlük Müzesi”nin açılışını yaptı. Burada Grivas’ın fotoğrafı ve makineli tüfeği önünde poz veren Hristodulidis, “Çocuklarımıza ve torunlarımıza EOKA mücadelesini öğretmeliyiz.” dedi. Hristodulidis’in Yunanistan’la birleşme fikrine de atıf yapması dikkat çekti. Tüm bunlar yaşanırken Rumların hızlıca silahlanması da dikkat çekiyor. ABD, Rumlara yönelik 35 yıllık silah ambargosunu kaldırmasının ardından Ada’ya yönelik askeri sevkiyatlarına başladı. İsrail de hava savunma sistemleri ile Rum tarafını tahkim ediyor. Bunun yanında Rum Papazlara silahlı eğitimler yaptırılması tepkilere yol açtı. Halka gizlice silah dağıtıldığı haberleri ise üst üste geliyor. Tüm bunlar Türk tarafında derin endişe yaratırken, Ada’da iki devletli çözüm dışında bir seçeneğin olmadığını kanıtlıyor.
Bartholomeos ise el yükseltti ve Papa’nın Türkiye’ye gelmesinden önce Fener Rum Patrikhanesi’nin ‘ekümenik tüzel kişiliğinin’ tanınması talebini dile getirdi. Fener Rum Patriği Bartholomeos, Papa’nın ziyaretinden dört gün önce Kathimerini’ye röportaj verdi. Bartholomeos röportajında Fener Rum Patrikhanesi’ni ekümenik Ortodoksluğun merkezi olarak tanımladı. Fener Rum Patrikhanesi Papazı, “Papa 14. Leo'yu Ortodoksluğun merkezi olan ekümenik patrikhanemize ağırlamaktan büyük mutluluk duyacağız.” dedi. Bartholomeos, “Türkiye’de devlet ve ekümenik patrikhane arasındaki ilişkilerde olumlu yönde gelişme görüyor musunuz?” sorusunu da şöyle yanıtladı:
“Heybeliada Ruhban Okulu ile ilgili gelişme bile olumlu bir değişime işaret ediyor. Nitekim son yirmi yılda, Patrikhane ve diasporamız da dahil olmak üzere azınlıkları ilgilendiren sorunların çözümü için önemli adımlar atıldı. İklim açıkça iyileşti. Elbette hâlâ yapılabilecek çok şey var. Bunlardan biri de ülkenin en eski faal kurumu olan, muazzam bir potansiyele sahip ve buranın tarihiyle tamamen iç içe geçmiş Ekümenik Patrikhanemizin tüzel kişiliğinin tanınması. Sabırlıyız, umutluyuz, iyimseriz.” Bartholomeos Yunan basınının “ABD’ye yaptığınız son ziyaretin gölgesinde, Heybeliada İlahiyat Okulu’nun yeniden açılma olasılığına ne kadar yakınız?” sorusunu da şöyle yanıtladı: “Kiliseye her düzeyden özverili ve eğitimli din görevlileri ve mükemmel ilahiyatçılar ve öğretmenler yetiştiren bu tarihi eğitim kurumunun yeniden açılması önemli bir dönüm noktasıdır. Devlet yetkililerinden olumlu haberlerin yakında gelmesini ve okulumuzun yeniden açılışının, yenileme çalışmalarının önümüzdeki aylarda tamamlanmasıyla aynı zamana denk gelmesini umuyoruz. Umut ediyoruz, iyimseriz Ortodoksluğa, şehre, Türkiye'ye ve tüm dünyaya çok şey sunacak dinamik bir eğitim kurumu olan yeniden doğmuş bir İlahiyat Okulu hayal ediyoruz. Türkiye'de ve dünyanın dört bir yanında her milletten ve inançtan birçok büyük şahsiyet tarafından destekleniyor olmasından büyük bir memnuniyet duyuyoruz.” Kathimerini, “dünya çapında yaklaşık 300 milyon Ortodoks Hristiyan'ın ruhani lideri Ekümenik Patrik” olarak tanımladığı Bartholomeos’u da yetiştiren” Heybeliada Ruhban Okulu’nun “Ortodoks mirasının bir simgesi ve Türkiye'de dini özgürlükler için yapılan çalışmaların odak noktası” olduğunu yazdı. (Kasım 2025)
Dışişleri Bakanlığı, Lübnan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşması imzalanmasına tepki gösterdi. Dışişleri Sözcüsü Öncü Keçeli, GKRY’nin, 2003’ten itibaren Kıbrıs Adası’nın egemen eşit unsuru Kıbrıslı Türkleri hiçe sayarak, bölgedeki kıyıdaş ülkelerle Kıbrıs Adası’nın etrafındaki deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin ikili anlaşmalar imzaladığına dikkati çekerek, “Anlaşmaya konu bölge, Doğu Akdeniz’deki Türk kıta sahanlığının dışında kalmakla birlikte, ülkemiz konuya Kıbrıslı Türklerin hakları bağlamında yaklaşmaktadır. Türkiye, Kıbrıslı Türklerin hak ve çıkarlarını savunmaya devam edecektir” açıklamasını yaptı.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Dışişleri Bakanlığı ise, Lübnan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında imzalanan Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) Sınırlandırma Anlaşması'na ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, Lübnan hükümetinin 23 Ekim'de Bakanlar Kurulu toplantısında GKRY ile 2007'de varılan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşmasının yaklaşık 18 yıl askıda kaldıktan sonra onaylandığını duyurduğu aktarılarak, GKRY Lideri Nikos Hristodulidis'in Beyrut’a gerçekleştirdiği ziyaret marjında 26 Kasım'da düzenlenen bir törenle iki taraf arasında 2017'de varılmış olan MEB sınırlandırma anlaşmasının imzalandığının açıklandığı belirtildi. Söz konusu anlaşmanın Rum tarafının 2003'ten itibaren Kıbrıs Türk Halkı’nın Ada ve Doğu Akdeniz’deki eşit hak ve çıkarlarını gasp etmeye yönelik olarak yürüttüğü tek yanlı girişimlerin yeni bir unsuru niteliğinde olduğu kaydedilen açıklamada, Kıbrıs Adası’nda egemen eşit haklara sahip Kıbrıs Türk halkını hiçe sayarak imzalanmış olan bu anlaşmanın bundan öncekiler gibi bütünüyle hükümsüz olduğu vurgulandı.. (Kasım 2025)
1965’ten bu yana ambargo uygulayan Norveç, Güney Kıbrıs’a silah ambargosunu kaldırma kararı aldı. Karar, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’e Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide tarafından telefonla iletildi. (Kaım 2025)
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ermenistan hakkında konuştu. Bakan Fidan, Ermenistan'ın Türkiye'yle ilişkilerini normalleştirmesi için gerekli iradeyi göstermesi gerektiğini belirterek, "Azerbaycan'la Ermenistan nihai barış anlaşmasına imza attıkları zaman biz Ermenistan'la normalleşmeye hazırız" dedi. Bakan Fidan, ''Biz ilişkileri şu an itibariyle normalleştirirsek, Ermenistan'ın elinden Azerbaycan'la barış anlaşmasını imzalaması için gerekli olan en büyük nedeni almış olacağız. Dolayısıyla bölgede bir donmuş savaşla karşı karşıya kalma ihtimalimiz var. Biz bunu istemiyoruz'' açıklamasında bulundu. (Aralık 2025)
Türkiye, önümüzdeki altı ay içinde Ermenistan ile kara sınırını yeniden açmayı düşünüyor. Bu, Soğuk Savaş döneminde Avrupa'nın son kapalı sınırını ortadan kaldırarak Kafkasya'da ticaretin yeniden canlanmasının önünü açacak. Türkiye, Dağlık Karabağ konusunda Ermenistan ile savaşan müttefiki Azerbaycan'la dayanışma içinde olmak için 1993 yılında sınırı kapatmıştı. Ajansa göre, Azerbaycan ile diplomatik atılım ve Türkiye ile sınırın yeniden açılması, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'a Haziran ayındaki seçimlere hazırlanırken önemli bir destek sağlayacak. Ülkeler arasındaki buzların erimesine doğrudan aşina olan haber kaynaklarına istinaden, "Yeni bir dönem kazanırsa, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Paşinyan ile birlikte çalışabilir ve bir barış anlaşması resmileştirebilir". Türkiye, ancak bundan sonra diplomatik ilişkileri yeniden tesis etmek için Ermenistan'a bir büyükelçi atayabilir. (Aralık 2025)
Ermenistan Savunma Bakanı Suren Papikyan, 5 Aralık’ta Bakanlık idari kompleksinde Birleşik Krallık’ın savunmadan sorumlu Devlet Bakanı Lord Vernon Rodney Coaker’ı ve Birleşik Krallık’ın Ermenistan’daki ilk yerleşik savunma ataşesi Binbaşı Thomas Shoreland-Ball’u kabul etti. Toplantıda, Ermenistan ile Birleşik Krallık arasında savunma alanındaki işbirliğine ilişkin konular ele alındı. Taraflar mevcut işbirliği seviyesini olumlu değerlendirerek ilişkileri daha da geliştirmeye hazır olduklarını belirtti. Her iki taraf da Ermenistan’da ve Birleşik Krallık’ta yerleşik savunma ataşelerinin görevlendirilmesinin önemini vurgulayarak, bu adımın iki ülke arasında savunma alanındaki işbirliğinin genişlemesine katkı sağlayacağını ifade etti. (Aralık 2025)
Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, AB Komşuluk ve Genişleme Komiseri Martha Kos ile Brüksel'de bir görüşme gerçekleştirdi. Taraflar, yeni Ermenistan-AB stratejik ortaklık gündeminin kabulüne yönelik memnuniyetlerini dile getirerek, belgede belirtilen tüm alanlarda iş birliğini derinleştirmek için aktif olarak çalışmaya hazır olduklarını vurguladılar. AB desteğiyle uygulanan devam eden programları gözden geçiren taraflar, mevcut AB araçlarının kullanımıyla programların kapsamlarını genişletme fırsatlarını görüştüler. (Aralık 2025)
Papa XIV. Leo, Türkiye'deki Hristiyan birliğine ve Hristiyan azınlıklara destek amacıyla geçtiğimiz Pazar günü İstanbul'daki Ermeni Apostolik Katedrali'nde dua etti. Papa Leo ve İstanbul'daki Ermeni Patriği Sahak II Maşalyan, Kilise'nin kadim geleneğine göre ilahiler söyleyen bir koro eşliğinde ve tütsü bulutu içinde Kutsal Meryem Ana Patriklik Kilisesi'ne girdi. Törene yaklaşık 500 Ermeni katıldı. Ayinin ardından, Papa Leo'nun onuruna bir mermer yazıtın açılışı için kısa bir tören düzenlendi. Papa VI. Paul, Papa II. Jean Paul ve Papa XVI. Benedict, İstanbul'a yaptıkları ziyaretler sırasında Ermeni Apostolik Katedrali'ni ziyaret ettiler. Patrik Sahak, "Papalık uzun zamandır ahlaki bir pusula görevi gördü, her insanın onurunu savundu, barışı savundu ve sesi olmayanlara ses verdi" dedi. “Ermeni halkı, acı zamanlarımızda seslerini yükselten, tehlike altındaki Hristiyan topluluklarının yanında duran ve dünya tereddüt ederken gerçeği savunan Papaları unutmaz.” Papa konuşmasında, “Ermeni halkının tarih boyunca, çoğu zaman trajik koşullar altında, cesur Hristiyanlıkları” için Tanrı'ya şükranlarını sundu. Papa XIV. Leo, Roma Papası ile Doğu Ortodoks Kilisesi Patriği arasındaki ilk ortak bildirgenin Mayıs 1970'te Papa VI. Paul ve Katolikos I. Vazgen tarafından imzalandığını hatırlattı. “O zamandan beri, Tanrı'nın lütfuyla, Kiliselerimiz arasındaki ‘hayırseverlik diyaloğu’ gelişti” dedi. Papa, Türkiye ziyaretinin, Kilise'nin İznik Konsili'nin 1700. yıldönümünü kutlaması dolayısıyla İznik İnanç Bildirgesi'ne adandığını belirtti ve Kilise'nin yaşamının ilk yüzyıllarında Doğu ile Batı arasında hüküm süren birliği hatırladı. Papa XIV. Leo, "Tam bir birliği yeniden tesis etmek için ilk Kilise'nin deneyiminden ilham almalıyız. Bu, bir benimseme veya egemenlik anlamına gelmez; aksine, Kiliselerimiz tarafından Kutsal Ruh'tan alınan armağanların, Baba Tanrı'nın yüceliği ve Mesih'in Bedeni'nin inşası için karşılıklı olarak paylaşılması anlamına gelir," dedi. Vatikan sözcüsü Matteo Bruni, Papa Leo'nun ziyaretinin, bölgedeki derin tarihi köklerini kabul eden Türkiye ve Lübnan'daki Ermeni Hristiyanlarla yapılan birçok karşılaşmadan biri olduğunu söyledi. Bruni, gazetecilere, "Açıkçası, İstanbul'daki Ermeni varlığı kadim ve köklü bir varlıktır ve önemi son birkaç gündür yapılan tüm görüşmelerde açıkça görüldü" dedi. (Aralık 2025)
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Azerbaycan ve Ermenistan arasında barışı sağlamak için birlikte eşgüdüm halinde çalışıyoruz" dedi. Türkiye'nin Ermenistan ile karşılıklı olarak normalleşme adımları attığını belirten Erdoğan "Bu adımların somut sonuçlarını göreceğiz" diye konuştu, gelecek sene içinde sembolik adımlar atılacağına dikkat çekti. (Aralık 2025)
Suriye’de Ermeni Birliği Partisi kuruldu. Kuzey ve Doğu Suriye’de Ermeni Birliği Partisi kurucu konferansını gerçekleştirdi. Ermenilerin azınlık değil, Suriye toplumunun ayrılmaz parçası olduğu vurgulanan kongrede, Ermeni dili ve kimliği için anayasal garantiler talep edildi. Ermeni Birliği Partisi, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin Haseke kentinde kurucu konferansını düzenledi. 500 parti delegesinin katıldığı konferansta Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetim’den temsilciler de yer aldı. Ermeni halkının mirasının ve tüm Suriyelilerin haklarının güvence alındığı demokratik, merkezi olmayan bir Suriye inşa etmeye yönelik mesajların verildiği konferansın kapanış konuşmasını Ermeni Katolik Kutsal Kilisesi’nin Papazı Peder Noubar Melkonian yaptı. Konferansta, İmad Tetriyan Ermeni Birliği Partisi’nin Genel Sekreteri olarak seçildi. (Aralık 2025)
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Hamburg’da Ermeni gazetecilerle yaptığı toplantıda Türkiye–Ermenistan sınırının olası açılmasına ilişkin yeni değerlendirmelerde bulundu. Paşinyan’a göre Türkiye ile sınırın açılması, “Barış Kavşağı” ve "Zengezur Koridoru" olarak da nitelendirilen Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası (TRIPP) projeleri nedeniyle bölgesel ekonomik ağın temel bir parçası haline gelmiş durumda. Paşinyan, “Normalleşme artık bambaşka bir bağlam kazandı. Türkiye sınırının açılması, Orta Asya’dan Avrupa Birliği’ne uzanan yeni demiryolu bağlantısı demek.. Karayolu taşımacılığı, yeni boru hatları, yeni enerji iletim hatları için de fırsat demek” ifadelerini kullandı. (Aralık 2025)
ABD'nin Ermenistan Büyükelçisi Kristina Kvien, Yerevan'daki üç yıllık görevinin ardından Ocak ayı ortasında görev süresini tamamlayacak. ABD Büyükelçiliği'nden yapılan açıklamada, "Büyükelçinin ayrılmasıyla ABD'nin Ermenistan politikası değişmeyecek. Amerika Birleşik Devletleri, Ermenistan ile ortaklığına bağlı kalmaya devam ediyor ve ABD-Ermenistan Stratejik Ortaklığını ilerletmeyi ve Başkan Trump ile Başbakan Paşinyan'ın 8 Ağustos'ta Washington'da düzenlenen tarihi Barış Zirvesi'nde imzaladıkları ikili anlaşmaları uygulamayı dört gözle bekliyor" denildi. (Aralık 2025)
Fener Rum Patriği Bartholomeos’un ABD temsilcisi olan Türk vatandaşı Elpidophoros, Yunanistan’a ve Yunan halkına bağlılığını ilan etti. Başpiskopos Elpidophoros, New York’taki Başpiskoposluk binasında ABD’de Yunanistan Başbakan Yardımcısı Kostis Hatzidakis’le görüştü. Görüşmede ABD’deki Ortodoks toplumuyla Yunanistan arasındaki bağların güçlendirilmesi konuşuldu. Başbakan Yardımcısı Hatzidakis, Başpiskoposluğa “her türlü ihtiyaç” mali destek teklifinde bulundu. Elpidophoros da “Başpiskoposluk Yunanistan'a ve Yunan halkına bağlıdır.” yanıtını verdi. (Aralık 2025)
Fener Rum Patriği Bartholomeos dinler arası diyalog kapsamında Papa’yla yaptığı anlaşmanın ardından Cenevre’ye giderek siyonistlerle el sıkıştı. Fener Rum Patriği Bartholomes, İsviçre’nin Cenevre şehrinde Siyonist Amerikan Yahudileriyle “istişare” toplantısı düzenledi. 7-10 Aralık tarihleri arasında düzenlenen toplantının ardından ortak bildiri yayımlandı. Bildiride sözde dinler arası diyalog vurgusu yapılırken isim vermeden Rusya, HAMAS ve Hizbullah’a eleştiriler yöneltildi. Bartholomeos, Papa 14. Leo’yla yapılan buluşmanın ardından İsrail destekçisi Siyonist Yahudilerle de “birlik” mesajı verdi. Uluslararası Yahudi Dinlerarası İstişareler Komitesi (IJCIC) ile düzenlenen ortak toplantıda “Şiddet, kutuplaşma ve dinin yıkıcı amaçlar için kötüye kullanılmasıyla parçalanmış bir dünyada yaşıyoruz.” fikri işlendi. Benzer açıklama, 27-30 Kasım tarihleri arasında İstanbul’u ziyaret eden Papa tarafından da yapılmıştı. (Aralık 2025)
Ermenistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ani Badalyan, Avrupa Birliği Barış Fonu'nun Ermenistan'a askeri yardım yapma konusunda "uzlaşıya" vardığını söyledi. Daha önce AB üyesi Macaristan, yardım konusunda itiraz etmişti. 2025 başında savunma yardımının 20 milyon avro civarında olması planlanmıştı. (Aralık 2025)
Turkish Airlines (THY), Mart 2026’dan itibaren Ermenistan’ın başkenti Yerevan’a karşılıklı direkt uçuş gerçekleştirmeye başlayacak. 11 Mart 2026 tarihi itibarıyla seferler 7 frekans olarak gerçekleştirilecek. (Aralık 2025)
Ermenistan ile Fransa arasında ikili stratejik savunma istişareleri 15–16 Aralık tarihlerinde Paris’te gerçekleştirildi. İstişarelerin sonunda, Ermenistan–Fransa savunma iş birliğine ilişkin 2026 yılı programı imzalandı. Program, silahlı kuvvetlerin faaliyet alanlarının neredeyse tamamını kapsayan onlarca ortak faaliyeti içeriyor. Ayrıca, bir sonraki stratejik savunma istişarelerinin Yerevan’da yapılmasına karar verildi. (Aralık 2025)
(Stratejinin sözlük anlamı, Türk Dil Kurumu tarafından “Önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yol” ya da “bir ulusun veya uluslar topluluğunun, barış ve savaşta benimsenen politikalara destek vermek amacıyla politik, ekonomik, psikolojik ve askerî güçleri bir arada kullanma bilimi ve sanatı” olarak kullanılmaktadır.)
Kenan Mutlu Gürses